Wieś Załom i okolice

4 kilometry od miasta Człopa nad jeziorem Załom Wielki położona jest wieś o nazwie Załom. Jest to wieś pięknie położona, gdyż otulają ją rozległe lasy Puszczy nad Drawą. Wieś znana jest od roku 1352. Z upływem lat stała się własnością dóbr chłopskich, które należały do Czarnkowskich. W XVIII wieku stała się własnością Golców z Kłębowca. Niedaleko, bo 2 kilometry od wsi znajduje się rezerwat przyrody o nazwie „Stary Załom”. Na obszarze hektara znajdują się liczne gatunki roślin, w tym storczyki i górski gatunek turzyca ptasie łapki. Występują tutaj liczne gatunki mchów i roślin zielnych, których jest ponad 200.

Oflag II C Woldenberg w Dobiegniewie

W Dobiegniewie w latach czterdziestych XX wieku znajdował się Oflag II C Woldenberg. Był to obóz dla jeńców polskich będących oficerami szeregowymi. Prace budowlane trwały w latach 1939 – 1940. Na terenie tego oflagu znajdowały się liczne budynki, baraki i wieże strażnicze. Wszystko to ogrodzone było płotem z drutem kolczastym. Na wieżyczkach znajdowały się telefony, lampy kierunkowe oraz karabiny lekkie i ciężkie. Wszystko to miało służyć zabezpieczeniu przed ucieczką z obozu.

Pierwszy transport jeńców do obozu miał miejsce 28 maja 1940 roku. Było to prawie 500 oficerów i około 200 ordynansów. Niedługo potem na teren obozu trafiali jeńcy z obozów w Brunszwiku i Choszcznie. W roku 1944 trafili do Oflagu II C Woldenberg żołnierze AK walczący w Powstaniu Warszawskim.

W obozie tym znaleźli się liczni naukowcy, którzy na przekór wszystkiemu uczyli i wykładali na salach w obozie. Już od wczesnych dni obóz tętnił życiem kulturalno–oświatowym. Powstawały instytuty, w tym języku. Z czasem powstała Komisja Oświatowo-Kulturalna, która miała za zadanie organizować sale na wykłady i zajęcia, uruchamiać poszczególne kursy itp.

Od jesieni 1940 roku w obozie wychodziła nielegalnie gazeta pod tytułem „Zadrucie”. Pomimo przeszkód życie jenieckie kwitło. Powstała również poczta, która była bardzo popularna w okresie świąt i innych okoliczności. Poza tym przebywający w obozie artyści stworzyli teatr kukiełkowy i dramatyczny. Liczne sztuki były chętnie oglądane. Rzeźbiarze i malarze też mieli swój udział w życiu obozowym. Wykonywali znaczki pocztowe obozowe, drzeworyty, obrazy i rzeźby.

W roku 1944 przebywający jeńcy postanowili przygotować się na opanowanie obozu po ewentualnym opuszczeniu go przez Niemców. Obóz podzielony była na część „Wschodnią” i „Zachodnią”, które były rozdzielone i 25 stycznia 1944 wyruszyły z obozu. Jedną z grup wyzwoliły wojska radzieckie. Oprócz tego w Oflag II C Woldenberg istniała działalność konspiracyjna, która miała na celu podtrzymanie u jeńców woli walki oraz przygotowywanie zmyślnych ucieczek. Kilka z nich skończyło się pomyślnie. W sumie z obozu w Dobiegniewie uciekło 34 oficerów szeregowych.

Jeńcy tego obozu mieli szczęście, gdyż nie byli źle traktowani to znaczy nie dochodziło tu do rażących naruszeń obowiązujących konwencji. Obóz ten był jednym z tych, w którym utrzymywano wzorowe zachowanie głównie ze względów propagandowych.

Historia Człopy

Ptolemeusz w latach 142-147 n.e stworzył mapę na, której na miejscu dzisiejszej Człopy widnieje miejscowość „Viritium”. Sądzi się, że może być to dzisiejsza Człopa. Informacje na ten temat znajdują się w „Germania Manga”, która jest kompendium map.

Pierwszy historyczny zapis na temat miasta Człopa pochodzi z X wieku, kiedy to książę Dzierżykraj zaczął panować w mieście Człopa. Należały do niego ziemie między Gwdą, Notecią i Drawą, a centralnym miejscem była właśnie Człopa. Gród Człopa w XII wieku należał do ziem polskich. Natomiast w XIII wieku dokładnie w roku 1245 miasto te zostało darowane Sędziwojowi z Czarnkowa. Darczyńcą był książę krakowski Bolesław Wstydliwy. Człopa prawa miejskie otrzymała w roku 1352. W roku 1904 na mapach widniała nazwa Słopanowo. Ostatecznie polską nazwę Człopa ustalono urzędowo w roku 1946.

Jest kilka hipotez związanych z pochodzeniem nazwy miejscowości Człopa. Jedna z nich mówi o wywodzeniu się nazwy od germańskich słów Slop lub Schlopp, które oznaczają pierwotną pętlę. Niektórzy naukowcy uważają, że rzeka Cieszynka tworzy właśnie w okolicach Człopy taką pętlę, zakole. Ponadto dawno temu przez Człopę przebiegały trakty handlowe od Bałtyku do Prus.

Herb miasta Człopy, a w szczególności jego pochodzenie nie jest takie oczywiste jak by się wydawało. W herbie znajduje się ćwiartka księżyca, która ma symbolizować pokonanych Turków, a korona i gwiazdy oznacza zwycięstwo nad nimi. Skąd Turcy? A to za panowania Zygmunta II Wazy organizowana była wyprawa przeciwko Turkom, w której to uczestniczyli przedstawiciele znanego rodu. Po udanej wyprawie zakończonej zwycięstwem niektóre rody szlacheckie wzięły do swojego herbu te właśnie symbole. Jak to się ma do herbu miasta Człopy tego nie wiadomo. Dlatego też obecność tych symboli w herbie Człopy nie jest taka jasna. Pierwsze wzmianki o herbie tego miasta znaleziono w zapisach z roku 1601, co nie wyklucza wcześniejszego powstania. Jak wiadomo w herbie Człopy znajdują się trzy litery A F S. Wzięły się od imienia księcia Antoniego Sułkowskiego do którego należały te ziemie po roku 1768.

Wał Pomorski

„Wał Pomorski” powstawał w latach 1932 – 1934. Miał on na celu zabezpieczyć ten obszar kraju na wypadek wojny. W budowie wykorzystano naturalne przeszkody terenowe takie jak jeziora, bagna, mokradła. Te wzmocnienia obronne przebiegały na odcinku 300 kilometrów. Były to przede wszystkim schrony żelbetonowe z kopułami ochronnymi. Na tym terenie rozmieszczone były różnego rodzaju systemu zaporowe przeciwko piechocie i pojazdom pancernym. Wszędzie tam gdzie brakowało naturalnych przeszkód i teren był odsłonięty budowano warowne grupy, które łączone były podziemnymi korytarzami. Takie grupy warowne były między innymi koło Tuczna, w Wałczu i Nadarzycach. „ Wał Pomorski” odegrał istotną rolę w roku 1945 kiedy to 1 Armia Wojska Polskiego wałczyła z Armią czerwoną. Te umocnienia miały powstrzymać natarcie Armii Czerwonej na Berlin, ale do końca nie spełniły tej roli gdyż brakowało obsady wyszkolonych żołnierzy i same umocnienia były trochę przestarzałe. Poza tym armia z Niemiec nie zdążyła się przeformować i zebrać aby odeprzeć natarcie ze wschodu. Po wojnie umocnienia „Wału Pomorskiego” likwidowano na rozkaz Rosjan, którzy obawiali się wykorzystania ich w przyszłości.

RYS HISTORYCZNY PUŁKU

7 Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich formowany był od połowy kwietnia 1920r. - w późniejszej stolicy polskiej kawalerii w Grudziądzu, początkowo jako szwadron zapasowy 5 Pułku Strzelców Konnych. 29 lipca 1920r. I Dywizjon w sile szwadronu z plutonem ckm (stan: 150 szabel) wyruszył na front wojny posko-bolszewickiej. Szwadron walczył w sierpniu 1920r. w składzie Grupy Jazdy gen. Aleksandra Karnickiego, a następnie jako jazda dywizyjna 18 Dywizji Piechoty. Z dywizją tą szwadron przerzucono do 3 Armii, gdzie walczył na Wołyniu. Pod koniec września 1920r. szwadron został podporządkowany 14 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty, walczącej na Nowogrodczyźnie i tam został w służbie na linii demarkacyjnej. II Dywizjon wraz z 2 szwadronem I Dywizjonu wyruszył na front 9 września lecz, wobec zawieszenia broni, w walkach udziału już nie wziął. W wojnie 1920r. 7 Pułk Strzelców Konnych poniósł straty wynoszące zaledwie 5 poległych, utracono 38 koni. Wzięto około 1000 jeńców, zdobyto ponad 1000 karabinów, 5 ckm, 86 wozów taborowych. Za czyny dokonane na polu walki, 18 żołnierzy otrzymało Krzyż Walecznych.

28 października 1920r. 5 Pułk Strzelców Konnych rozkazem Ministra Spraw Wojskowych przeformowano na 7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich, ze zmiana miejsca dyslokacji na Leszno Wlkp. W lutym 1921r. pułk przeszedł do Inowrocławia, w październiku do Poznania i na przełomie 1937/38r. do Biedruska. Natomiast 1 szwadron od listopada 1926r. do września 1937r. stacjonował w Zbąszyniu. W ramach reorganizacji pułk wszedł w skład Wielkopolskiej Brygady Kawalerii w marcu 1937r. gdzie dołączył do 15 Pułku Ułanów Poznańskich, 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich i 7 Dywizjonu Artylerii Konnej. Wyróżnikiem 7 PSK był oliwkowo-biały proporczyk z żółtą żyłką oraz oliwkowy otok na rogatywce. W marcu 1927r. zmieniono kolor otoku na biały. 2 sierpnia 1936r. Pułk otrzymał sztandar będący darem Polonii USA.

We wrześniu 1939r. pułk wziął udział w walkach o Czarnków, a następnie ruszył w kierunku wschodnim dołączając do reszty oddziałów - nad Bzurą. 11 września w boju o Wolę Zbrożkową 7 PSK przeszedł - jako całość - chrzest bojowy. 15 września, pułk zdobył Brochów nad Bzura, wieś będącą kluczem do przepraw na rzece. Pomimo kontrnatarcia 4 Dywizji Pancernej i pułku SS-Leibstandarte „Adolf Hitler” - utrzymał swoje pozycje. Następnie stoczył bój o Zamość, gdzie śmiertelnie ranny został dowódca pułku, płk. Stanisław Królicki. W następnych dniach, pułk toczył walki o Sieraków i Laski, a nocą 19/20 września dotarł do Warszawy, gdzie walczył na Skarpie Mokotowskiej. 29 września 1939roku, podczas kapitulacji Warszawy - złożył broń. W kampanii wrześniowej 7 PSK poniósł straty: 448 żołnierzy (47%) , 485 koni (54%).

Sztandar pułku za wojnę 1939r. odznaczony został Orderem Wojennym Virtuti Militarni kl. IV (nr 13294). Ponadto odznaczono krzyżami : VM kl. IV - 2 oficerów, VM kl. V - 61 żołnierzy, Krzyż Walecznych - 162 żołnierzy.

Żurawiejki

7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich, jak każda formacja kawaleryjska II Rzeczypospolitej obdarzony został kilkoma żurawiejkami, czyli żartobliwymi, dowcipnymi, często złośliwymi, czasem wręcz nieprzyzwoitymi, dwuwierszowymi przyśpiewkami, które układano dla każdego pułku kawalerii i dywizjonu artylerii konnej. Śpiewane przez oficerów, przy okazji różnych spotkań, często zakrapianych alkoholem:

Lance do boju, szable w dłoń.
Bolszewika goń, goń, goń.

Na 7 PSK ułożono żurawiejki nawiązujące do szlaku bojowego pułku w wojnie 1920r. :

Słynie z czynów wiekopomnych,
To pułk siódmy strzelców konnych.

Na kresowych kwiatach polnych,
Krew się mieni strzelców konnych

Na ziemiańskie pochodzenie oficerów i podchorążych rezerwy pułku:

Zbiorowisko chłopców dwornych
To jest siódmy strzelców konnych

Z tytułu posiadania przez pułk zespołu teatralnego i chóru pułkowego:

Zbiorowisko chłopców tonnych
To pułk siódmy strzelców konnych

Z uwagi na rejon dyslokacji:

Strzelcy, co nad Warta stoją -
Zuchy. Niemców się nie boją.

Grupa Warowna Cegielnia

Grupa Warowna Cegielnia to bunkry, które powstały w latach 1932 – 1935. W skład tej grupy wchodzą schrony typu B. Obydwa bunkry B-Werki wyposażone są w miejsca dla strzelców oraz w kopułę obserwacyjną. Drugi bunkier pełnił funkcję schronu biernego. Oprócz bunkrów B w Grupie Warownej Cegielnia znajdują się bunkry typu B1. Są to bunkry, które miały płyty pancerne jako ochronę. Cała Grupa Warowna Cegielnia to dwie linie schronów, które to miały za zadanie chronić szosę do Piły i linie kolejową. W skład pierwszej linii wchodziły bunkry składające się z wielu sektorów oraz bunkry z jednym sektorem. Druga linia bunkrów to bunkry typu B1, schron bierny i obserwacyjny. Jak widać całość stanowiła umocnienie, które ciężko było przejść. W powojennych losach Grupy Warownej Cegielnia zasługę miała Armia Czerwona i 7 Samodzielny Batalion Inżynieryjny, który zabrał się za likwidację bunkrów i schronów. Sama decyzja o likwidacji Wału Pomorskiego zapadła w październiku roku 1944.

Zapraszamy do odwiedzin strony www Grupy Warownej Cegielnia www.bunkry.eu

Mamy dla ciebie wiele atrakcji

Ułańska zagroda to miejsce, gdzie możesz spędzić wolny czas korzytając z uroków przyrody

7PŁK Strzelców Wielkopolskich

Ułańska zagroda to miejsce poświęcone 7 Pułkowi Strzelców Konnych Wielkopolskich

(...) Przez cały okres tych walk ofiarnością i męstwem wyróżniał się 7 pułk strzelców konnych, któremu natrudniejsze powierzałem zadania bojowe.

Nie szczędził krwi, aby je wykonać.

Na 48 oficerów, podoficerów i strzelców przedstawionych przeze mnie do odznaczenia Krzyżami Virtuti Militari - 34 otrzyma je pośmiertnie.

W uznaniu dzielności pułku przedstawiłem sztandar do odznaczenia Krzyżami Virtuti Militari klasy V.

Sztandar pułku jest darem Polaków z Ameryki (miasta Passaic stanu New Jersey), którzy mogą być dumni z Wielkopolskich Strzelców Konnych. (...)


Wniosek o nadanie Krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militari klasy IV i V przez dowódcę grupy kawalerii generała brygady Romana Abrahama.

Historia 7psk